تمام دانستنی هایی که لازم است بدانید - آموزش موسیقی

ساز سه تار

سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است که با ناخن انگشت اشارهٔ دست راست نواخته می‌شود. این ساز، دارای ۴ سیم از جنس فولاد و برنز است که به موازات دسته، از کاسه تا پنجه کشیده شده‌اند. سه‌تار دارای ۲۸ پردهٔ قابل حرکت از جنس روده‌ی حیوانات یا ابریشم است. صدای آن ظریف و تو دماغی و تا حدودی غمگین است و گستره صوتی آن از هنگامِ بمِ دو زیر خط حامل تا لا بمل بالای خط حامل و در نتیجه نزدیک به ۳ اکتاو است. سه‌تار پیشتر هم‌خانواده با سازهایی چون دوتار و تنبور بوده‌است و امروزه به تار بسیار نزدیک‌تر است. در موسیقی دستگاهی ایران استفاده از سه‌تار بسیار رواج دارد؛ گرچه بیشتر برای تک‌نوازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ساز برای هر دستگاه کوک ویژه‌ای دارد ولی فاصلهٔ چهارم یا پنجم پایین رونده معمولاً بین سیم‌های اول و دوم ثابت است(منبع: ویکی پدیا)

صنعت و ساختمان سه تار

سلیقه در پرداخت چوب: سه تار در مراحل مختلف مورد پرداخت با رنده، سمباده، لیسه و … قرار می­گیرد که کیفیت پرداخت، نشان از حوصله و سلیقه سازنده می­باشد.

کیفیت رنگرزی: سازندگان مختلف ممکن است روشهای زیادی برای رنگرزی انتخاب کنند مانند لاک الکل، سیلر و …، که نوع رنگرزی و سلیقه در این مورد می تواند درصدای سه تار و فاکتور قیمت در خرید سه تار تاثیر بگذارد. (مثلا رنگهای پوشاننده میتواند جلوی ارتعاش الیاف چوب را بگیرد) البته رنگ در ظاهر زیبای سه تار بسیار موثر است.

انضباط و چینش گوشی­ها و کیفیت خرک و پرده: چیدمان و کیفیت گوشیها از سلیقه در سوراخکاری و بُرقو زدن مناسب حکایت دارد و گوشی های خوش تراش هم به صدای سه تار کمک می­کند و هم در نگهداری کوک موثر است. طراحی مناسب خرک در خوش صدایی سه تار بسیار موثر است که دست ساز بودن آن می­تواند یک مزیت به شمار رود. جنس پرده و چیدمان منظم و کوک دقیق از پارامترهای بسیار مهمی است که از تخصص سازنده حکایت دارد.

کیفیت چسباندن کاسه و دسته و ترکه: یکی از قسمتهای مهم در ساخت سه تار، سرهم کردن اجزای ساز و چسباندن قسمتهای مختلف آن است. زیبایی در اتصال اجزا، هم نشان از سلیقه سازنده دارد و هم می­تواند به ایجاد صدایی متناسب کمک کند.

رعایت اندازه­ها و الگوها و وزن استاندارد: در ساخت سه تار بر حسب اینکه چه الگویی مورد طراحی واقع شده است، استانداردهایی وجود دارد. مثلا قطر دسته، صفحه، ابعاد کاسه و … . از جزئیات مهم، فاصله سیم از دسته و فاصله سیم­ها از یکدیگر است. یک نکته ظریف، میزان بودن جاییست که در آن مضراب به سیم برخورد می­کند که رعایت این نکات به ظرافت سه تار می­افزاید. در برخی از سه تار ها وزن زیاد به معنی ضخامتهای نامناسب صفحه و کاسه یا خیس بودن چوب آن است. و در برخی، سبک بودن زیاد سه تار ها به معنی پوک بودن چوب و یا ضعیف بودن آن است که این به تجربه به دست می­آید و با مقایسه با صدای ساز اعتبار پیدا می­کند.

درباره جشنواره موسیقی فجر بیشتر بدانیم

جشنواره‌ی موسیقی فجر در سال ۱۳۶۴ فعالیت خود را با عنوان «جشنواره سرود و آهنگ‌های انقلابی» آغاز کرد. این رویداد ملی به مدت چهار سال با همین نام به فعالیت خود ادامه داد و در آن سال‌ها تنها محملی محسوب می‌شد که اهالی موسیقی می‌توانستند به اجرای برنامه و برگزاری کنسرت بپردازند. چهار سال پس از برگزاری «جشنواره‌ سرود و آهنگ‌های انقلابی»، این رویداد با عنوان «جشنواره موسیقی فجر» به فعالیت خود ادامه داد که با پایان هشت سال جنگ تحمیلی علیه ایران نیز همراه بود. این رخداد آغازی دوباره برای این جشنواره بود.

در دوره پنجم، جشنواره برای اولین بار دارای «لوگو» شد و نمادهایی پیدا کرد که از این رخداد مهم خبر می‌داد اما دو سال بعد یعنی در سال ۱۳۷۰ که جشنواره برای اولین بار به صورت بین‌المللی برگزار شد و علاوه بر گروه‌های داخلی در سبک‌های گوناگون، چند گروه خارجی نیز در جشنواره حاضر شدند، این رویداد موسیقایی شکل گسترده‌تری به خود گرفت. البته در آن سال، بیشتر تلاش شد تا موسیقی کشورهای مسلمان محور فعالیت‌های بخش بین‌الملل قرار گیرند و در همین راستا بخش «معرفی موسیقی ملل مسلمان» شکل گرفت که در آن برترین چهره‌های موسیقی مسلمان در جهان حضور داشتند.

در این دوره یک گروه موسیقی از تاجیکستان (گروه استاد آدینه هاشم‌اف و گروه دولتمند خلف)، یک گروه از هند با رهبری استاد بسم‌الله خان (نوازنده مشهور شهنای) و استاد هابیل علی‌اف از جمهوری آذربایجان با آواز نصرالله ناصح‌پور به اجرای برنامه پرداختند. ماهیت بین‌المللی جشنواره‌ موسیقی فجر تاکنون ادامه دارد.

اما در سال ۱۳۷۶، در سیزدهمین جشنواره برای اولین بار بخش‌های دیگری به جشنواره اضافه شد. در این سال گروه‌های موسیقی بانوان پس از حدود ۲۰ دهه سکوت توانستند در جشنواره‌ موسیقی فجر به اجرای برنامه بپردازند و بخش «ویژه‌‌ی بانوان» نیز کار خود را آغاز کرد. این بخش در سال‌های بعد نیز کماکان در جشنواره حضور داشت و البته مدتی بعد از آن به عنوان جشنواره‌ای مستقل تحت عنوان «گل یاس» به فعالیت خود ادامه داد؛ اما این بار در پانزدهمین دوره‌ جشنواره، برای اولین بار ۱۰ کشور از کشورهای صاحب تمدن و موسیقی در جشنواره شرکت کردند. این تغییرات در ساختار جشنواره در سال‌های بعد نیز ادامه داشت؛ به طوری که سال بعد از آن نیز بخش دیگری با نام «بخش سازی» اضافه و برای اولین بار در طول برگزاری جشنواره‌های موسیقی فجر بخشی با عنوان پایان‌نامه به جشنواره اضافه شد.

در دوره بیستم نگاه جشنواره به طور خاص و ویژه به بحث پژوهش در موسیقی معطوف و در دوره بیست و سوم بخش رقابتی در جشنواره موسیقی فجر راه‌اندازی شد. در دوره‌های بعدی نیز موضوع جوان‌گرایی به عنوان محور اصلی جشنواره مطرح شد.

در سی‌و یکمین دوره از این رخداد موسیقایی، با نگاهی به تجربیات سال‌های گذشته تلاش شد تا با حضور گروه‌های حرفه‌ای و اضافه شدن «جایزه باربد» برای انتخاب بهترین آثار تولیدی، ضمن توجه ویژه به بخش تولید، تلاش‌هایی در خصوص اعتبار بخشی به این رخداد مهم انجام شود. این جشنواره هم‌اکنون 35ساله است و به ریاست محمد اله یاری فومنی مدیریت می‌شود. جشنوارهٔ موسیقی فجر مهمترین جشنوارهٔ موسیقی ایران است که به مناسبت پیروزی انقلاب سال ۱۳۵۷، از سال ۱۳۶۴ تاکنون معمولاً در بهمن ماه هر سال در تهران برگزار می‌گردد.

آیا سنتور ثبت جهانی شده است؟

همانطور که اطلاع دارید تقریبا عود ثبت جهانی شده است و کار پرونده عود به اتمام رسیده است. در رابطه به ثبت جهانی سنتور، سال گذشته داریوش پیرنیاكان؛ دبیر و سخنگوی شورای عالی خانه موسیقی؛ اعلام کرده بود که اگر بودجه در اختیارشان قرار دهند و سازمان میراث فرهنگی مساعدت كند، تدوین پرونده سنتور را نیز انجام خواهد شد.

باوجود اینکه سنتور در ایران بسیار برجسته است و ما سازندگان قدری داریم که با برندهایی مانند سنتور موسوی، سنتور وظیفه دوست، سنتور صادقی و سایر انواع سنتورها فعالیت دارند اما استاد پیشكسوت موسیقی در همان زمان اعلام کرد که سنتور باید به طور مشترك ثبت شود چرا كه چین، اروپای شرقی، تركیه هم آن را دارند. همچنین به این مورد اشاره کرد که ما می توانیم سازهایی كه در دیگر كشورها وجود ندارد و تنها متعلق به ایران هست را برای آینده نگاه داشته ام تا در یونسكو ثبت كنیم كه می توان به سه تار اشاره كرد.

ایشان دقیقا به این مورد اشاره کرد که پرونده عود را جمع آوری و ویدئوی ده دقیقه ای را برای یونسكو آماده و به سازمان میراث فرهنگی ارسال كردیم تا این پرونده برای سال 2019 در یونسكو ثبت شود. اما امكان دارد كشورهایی كه ساز عود دارند بخواهند هنگام ثبت یونسكو به ما بپیوندند، همچون ساز كمانچه كه پیش از آن جمهوری آذربایجان درخواست كرد و ما نیز پیوستن آنها را به پرونده پذیرفتیم.

زمانی که ساز کمانچه در یونسکو ثبت جهانی شد چالشی که وجو داشت این بوده است که به اسامی کشور ها به ترتیب الفبا ثبت نشود زیرا جمهوری اسلامی ایران بعد از سایر کشور ها قرار می گرفت. که خوشبختانه با مقاومت ها و استدلال های ردیف دان موسیقی ایران این مورد تایید شده است و اکنون اگر كمانچه را در سایت یونسكو جستجو كنید، نام ایران می آید.

خوشبخاته چون ایران از نظر فرهنگی گستره بسیار پهناوری دارد هر زمان که میخواهد یک اثر میراث معنوی را ثبت جهانی کند کشورهای دیگر نیز میخواهند به آن بپیوندند و این اتفاق نباید خشم ما را به همراه داشته باشد بلکه باید به این قضیه افتخار کنیم. مثلا زمانی که 12 کشور میخواهند در پرونده ثبت عید نوروز سهیم باشند یعنی اینها زمانی جز ایران بوده اند.

علاوه بر ساز کمانچه که در ثبت آن با کشورهای دیگر سهیم شده ایم احتمالا در ساز سنتور و نی نیز این اتفاق بیفتد.

چه کسانی در جشنواره فیلم 98 حضور دارند؟

جشنواره‌ی فیلم فجر مهم‌ترین اتفاق سینمای ایران است و به نظر می‌رسد امسال با یک جشنواره‌ی فجر هیجان‌انگیز روبه‌رو هستیم. با پایان مهلت ثبت نام آثار برای حضور در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر ۱۱۵ فیلم سینمایی به همراه ۳۶ فیلم مستند فرم ثبت نام جشنواره را تکمیل کرده اند که در میان فیلم های سینمایی ۳۷ اثر به فیلمسازان اول اختصاص دارد. در بین متقاضیان حضور در جشنواره‌ی فیلم فجر ۹۸ نام‌هایی دیده می‌شود که برخی از آن‌ها کارگردانان بزرگی هستند و برخی دیگر کارگردانانی هستند که با همان چند فیلمی که ساخته‌اند کنجکاو دیدن فیلم‌هایشان هستیم. البته غایبان بزرگی هم داریم از جمله داریوش مهرجویی با فیلم «لامینور» و شهرام مکری که به احتمال زیاد فیلم این دو نفر در جشنواره‌ی بین‌المللی فیلم فجر حضور خواهد داشت. این فهرستی از کارگردانانی است که برای حضور در جشنواره‌ی فیلم فجر ۹۸ فرم پر کرده‌اند و به احتمال زیاد می‌توانیم فیلم‌هایشان را در جشنواره‌ی امسال ببینیم.

مسعود کیمیایی / خون شد

از نسل اول کارگردانان مسعود کیمیایی در جشنواره‌ی فیلم فجر ۹۸ حضور دارد و با توجه به سابقه‌ای که از او سراغ داریم قطعا فیلمش را در جشنواره خواهیم دید. هر چند از آخرین فیلم‌های او که در جشنواره به نمایش درآمدند یعنی «قاتل اهلی» و «متروپل» خاطره‌ی چندان خوبی نداریم اما به هر حال او کارگردان مهمی است که همیشه منتظر دیدن آخرین فیلمش هستیم. اسم فیلم جدید کیمیایی که در جشنواره‌ی امسال قرار است حضور داشته باشد «خون شد» است. بازیگر فیلم سعید آقاخانی است. با توجه به شناختی که از قهرمان‌های کیمیایی داریم و سابقه‌ی سینمایی سعید آقاخانی به نظر می‌رسد انتخاب او ریسک بزرگ مسعود کیمیایی بوده است. هر چند آقاخانی در فیلم «خداحافظی طولانی» ساخته‌ی فرزاد موتمن نشان داد برای بازی در نقش شخصیت‌های تلخ هم استعداد فوق‌العاده‌ای دارد. نکته‌ای که در فیلم «بنفشه‌ی آفریقایی» هم به چشم می‌خورد.

ابراهیم حاتمی‌کیا / خروج

ابراهیم حاتمی‌کیا آخرین بار سال ۱۳۹۶ با فیلم «به وقت شام» در جشنواره‌ی فجر حضور داشت. طبق معمول بیشتر از فیلمش سخنرانی‌ها و جلسه‌های مطبوعاتی‌اش سر و صدا به پا کردند. حاتمی‌کیا که پرچمدار سینمای جنگی و دفاع مقدس شناخته می‌شود در فیلم «به وقت شام» سراغ داعش رفته بود. «خروج» با بازی فرامرز قریبیان و پانته‌آ بهرام طبق شنیده‌ها بیشتر از آن که به فضای «به وقت شام» نزدیک باشد حال و هوای تحسین شده‌ترین فیلم حاتمی‌کیا یعنی «آژانس شیشه‌ای» را دارد. فیلمی که انتقادهای سیاسی و اجتماعی در آن دیده خواهد شد.

سعید ملکان / روز صفر

سعید ملکان را اول به عنوان یک چهره‌پرداز حرفه‌ای و بعد به عنوان یک تهیه‌کننده‌ی مهم سینمای ایران می‌شناسیم. او مرد پشت پرده‌ی فیلم «ابد و یک روز» سعید روستایی و «ویلایی‌ها» ساخته‌ی منیر قیدی بود که هر دو از فیلم‌های اول مطرح سال‌های اخیر بودند. او چهره‌پرداز سریال «شهرزاد» و ده‌ها اثر سینمایی است و بارها و بارها برنده‌ی جوایز مختلف از جشنواره‌های سینمایی از جمله فجر شده است. اما ملکان امسال تصمیم گرفت که کارگردانی را هم به کارنامه‌اش اضافه کند. اسم اولین فیلمی که ساخته و برایش فرم شرکت در جشنواره را پر کرده «روز صفر» است.

فراخوان سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر منتشر شد

فراخوان سی و پنجمین جشنواره موسیقی فجر که قرار است 24 تا 30 بهمن ماه امسال برگزار شود، منتشر شد.

گروهها و هنرمندان موسیقی برای شرکت در جشنواره تا 17 آذرماه سال جاری فرصت دارند تا در سایت جشنواره به نشانی www.fajrmusicfestival.com ثبت نام کنند.

سی‌و‌پنجمین جشنوارۀ موسیقی فجر هم‌زمان و در گرامیداشت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران از تاریخ 24 تا 30 بهمن 139۸ برگزار خواهد شد. فراخوان حاضر بر اساس آیین­نامۀ جشنواره و با هدف شناسایی، ظرفیت‌سازی و حمایت از فعالیت‌های خلاقانۀ هنرمندان و گروه‌های موسیقی سراسر کشور با اولویت معیارهای هنریِ هر شاخه از موسیقی تهیه و تنظیم شده است. ستاد برگزاری جشنواره با انتشار این فراخوان از کلیۀ گروه‌ها و هنرمندان فعال موسیقی در عرصۀ اجرای صحنه‌ای دعوت می‌کند در صورت تمایل با مطالعۀ دقیق فراخوان و ارسال آثار و مدارک خود در برگزاری و هرچه پربارتر شدن این رویداد هنری مشارکت نمایند.

بدیهی است پس از بررسی آثار رسیده به دبیرخانۀ جشنواره توسط هیئت انتخابِ گروه­ها، اجراهای منتخب این امکان را خواهند داشت در سی‌وپنجمین جشنوارۀ موسیقی فجر روی صحنه روند.

مدارک لازم برای شرکت در جشنواره موسیقی فجر

• ارائۀ نمونۀ تصویری از اجرا

• تکمیل فرم درخواست شرکت در جشنواره

• متن تایپ‌شدۀ شعر، ترانه و کلام

(در صورتی که شعر یا کلام آثار به زبانی غیر از فارسی است، ارسال ترجمۀ دقیق شعر، ترانه یا کلام نیز الزامی است.)

نوازندگان سنتور اهل ایران

نوازندگی سنتور با دو چوب نازک که به آن‌ها «مضراب» گفته می‌شود، انجام می‌شود. مضراب‌ها در گذشته بدون نمد بودند ولی اکنون بیش‌تر به مضراب‌ها نمد می‌چسبانند که باعث نرمتر شدن و کم زنگ‌تر شدن آوای سنتور می‌شود. در اکثر اوقات، نوازنده باید با هر یک از مضراب‌ها، نت متفاوتی را اجرا کند (به ویژه در برخی از چهارمضراب‌ها که بیش‌تر پایه قطعه با دست چپ و ملودی با دست راست اجرا می‌شود). به همین دلیل نوازندگی این ساز علاوه بر چابکی دست‌ها، به تمرکز ذهن نیز نیاز دارد که تنها با آزمون فراوان بدست می‌آید. سنتورسازی است که اگر نوازنده بر آن چیره شود، می‌تواند با آن کارهای زیبا و ماندگاری بیافریند. این ساز به خوبی توانایی تک نوازی و هم نوازی را دارا می‌باشد.

برابر نیمی از زندگانی آزمون سنتورنوازان، به کوک کردن آن می‌گذرد. چون کوبه‌های مداوم مضراب روی سیم‌ها و تأثیرگذاری نم و گرما روی چوب و سیم‌ها کوک را به هم می‌زند و ۷۲ سیم باید مرتب کوک یا هم خوان شود، از این رو سنتور،‌سازی شناخته می‌شود که همراه با زیبایی، بسیاری از پیامدهای فیزیکی می‌تواند روی آوا و کوک آن تأثیر بگذارد و حتی نوازنده‌های ماهر را برای یک کوک دلخواه ناکام می‌گذارد.

استاد اردوان کامکار

اردوان کامکار در سال ۱۳۴۷ در سنندج به دنیا آمد. او آموزش سنتور را از سن ۴ سالگی و نزد پدرش، حسن کامکار آغاز کرد. اردوان کامکار، در جوانی به همراه برادرش هوشنگ کامکار، کنسرتینوی سنتوری تصنیف کرد که در آلبومی به نام بر تارک سپیده (همراه با یک کنسرتینوی کمانچه از برادرش، اردشیر) به بازار عرضه شد. او در سال ۱۳۵۹ به تهران آمد و فعالیت خود را به طور جدی در عرصه موسیقی آغاز کرد و با کمک برادرانش، هوشنگ و ارسلان، درس‌های هارمونی، کنترپوان و اصول آهنگسازی را فرا گرفت. او نواختن سنتور را به سطح خوبی از لحاظ تکنیکی رساند و در زمینه نوازندگی، ردیف موسیقی ایران، گروه نوازی، اصول و مبانی موسیقی و آهنگسازی هم به درجاتی نسبتاً خوب رسید. تقسیم ملودی های قطعات و تقسیم آن‌ها در دو دست یکی دیگر از ویژگی‌های نوازندگی‌اش است، و یکی از مهمترین توانایی‌هایش، قدرت مساوی دستانش است که مضراب های چپ و راستش را یکدست کرده است.

استاد سیامک آقایی

سیامک آقایی زادهٔ ۱۳۵۲در اهواز است. او فراگیری ساز سنتور را ابتدا نزد «رؤیا حلاج» در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی آغاز کرد و سپس نزد هنرمندانی همچون: مسعود شناسا، پرویز مشکاتیان، محمدرضا لطفی، حسین ملک، ناصر فرهنگفر، مجید کیانی و رامبد صدیف فراگیری موسیقی را ادامه داد. وی فارغ‌التحصیل رشته موسیقی در مقطع کارشناسی از دانشکده هنرهای زیبا - دانشگاه تهران است. وی در دوران تحصیل از آموزه‌های پژوهشگران موسیقی همچون: محمدتقی مسعودیه، تقی بینش، فرهاد فخرالدینی، خسرو مولانا، آذین موحد و محمدرضا درویشی بهره برد.

استاد پرویز مشکاتیان

پرویز مشکاتیان در سال ۱۳۳۴ در نیشابور به دنیا آمد. او مقدمات موسیقی را از شش سالگی نزد پدرش، حسن مشکاتیان، که استاد سنتورنوازی و آشنا با ویولن و سه‌تار بود، آموخت. وی آموختن موسیقی را در طول تحصیل در زادگاهش، نیشابور پی گرفت و تا پایان دورهٔ متوسطه همچنان در پیشگاه پدر به فراگیری و تمرین مشغول بود. او در سال ۱۳۵۳ وارد دانشکدهٔ هنرهای زیبا در دانشگاه تهران شد و به آموختن ردیف میرزا عبدالله نزد نور علی خان برومند و ردیف موسیقی سنتی نزد داریوش صفوت پرداخت. وی هم‌زمان با آموزش ردیف، مبانی موسیقی ایرانی را نزد اساتیدی چون محمدتقی مسعودیه، مهدی برکشلی، عبدالله دوامی، سعید هرمزی و یوسف فروتن فرا گرفت. او نوازندگی سنتور را در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به صورت بسیار جدی ادامه داد و توانست در نوازندگی این ساز به مهارت ویژه و چشمگیری دست پیدا کند و همچنین توانست کارهای بزرگ فراوانی را در زمینهٔ آهنگسازی و نوازندگی سنتور به ویژه در زمینهٔ ساخت قطعات همنوازی (ارکسترال)، تصنیف و نیز تکنوازی انجام دهد. مشکاتیان در این سال‌ها، کنسرت‌های متعددی با خوانندگانی چون پریسا و هنگامه اخوان اجرا کرد و در سال ۱۳۵۶، گروه عارف را تشکیل داد. وی در آزمون موسیقی باربد که به ابتکار نورعلی برومند برگزار می‌گردید، به همراه پشنگ کامکار مقام نخست در رشتهٔ سنتور و همراه با داریوش طلایی، مقام ممتاز در ردیف‌نوازی را به دست آورد. وی همسر سابق افسانه شجریان بوده و صاحب دو فرزند به نامهای آوا و آیین است.

حسام‌الدین سراج

حسام‌الدین سراج در ۲۶ مرداد ماه سال ۱۳۳۷ در اصفهان چشم به جهان گشود. ایشان فرزند سید محمدرضا سراج است و دارای مدرک تحصیلی فوق لیسانس معماری از دانشگاه شهید بهشتی و دکتری پژوهش هنر از دانشگاه هنر می‌باشد. وی، موسیقی را از سیزده سالگی با آموختن تنبک آغاز کرد. سپس سنتور را نزد سیروس ساغری آموخته و برای تکمیل آن از استادانی چون فرامرز پایور، رضا شفیعیان و پشنگ کامکار بهره گرفت. همچنین در زمینهٔ آواز از محضر محمود کریمی و محمدرضا شجریان استفاده کرد. بزرگترین مشوق وی در تحصیل علم و هنر پدرش بود. او بر علوم قدیمه و ادبیات احاطه داشت و از صدای خوش آهنگی برخوردار بود و با استادان ادب و هنر نظیر جلال الدین همائی، تاج اصفهانی، حسن کسائی و… حشر و نشر داشت، به همین جهت فضائی مستعد برای تربیت فرزندانش فراهم آورده بود. وی علاوه بر آواز، در برخی از آثارش آهنگ‌سازی را نیز به عهده داشته و با نواختن سنتور و سه‌تار نیز آشنایی دارد. همچنین در دانشکده هنرهای زیبا بحثی تحت عنوان شناخت هنر را تدریس می‌کند. او، علاوه بر ایران، کنسرت‌های فراوانی در کشورهای مختلف داشته‌است. برنامه وی در خندوانه در تاریخ 97/11/12 روی آنتن رفت و او گفت و گویی با رامبد جوان داشت و همچنین یکی از قطعات خود را اجرا کرد و جناب خان نیز از وی تقدیر ویژه کرد.

از جمله دیگر نوازندن سنتور می توان اساتید زیر را نام برد :

• داریوش سالاری
• مهدی ستایشگر
• محمدجواد ضرابیان
• علیرضا جواهری
• محمد نایینی

تاریخچه موسیقی

تاریخ موسیقی شناختن مبدأ و منشأ موسیقی اهمیتِ بسیار دارد؛ زیرا کشف این نکته به شناسایی ماهیت موسیقی کمک بسیاری می‌کند، و به همین دلیل است که تاکنون دانشمندان و فلاسفه در این باره فرضیات متعددی ارائه کرده‌اند، که از میان آن‌ها هربرت اسپنسر، فریدریش نیچه، زیگموند فون هاوزگر، و یوهان گوتفرید فون هردر را باید نام برد.

در دوره‌های اخیر، دانشمندان و محققان، با تحقیق در احوال ملل ابتدایی وحشی و نیمه‌وحشی، طریق مطمئن‌تری برای تحقیق در این زمینه برگزیده‌اند. فرانسویان قبل از دیگران به مطالعه در این باره پرداختند.

نخست ژان-ژاک روسو در اثر خود به نام فرهنگ موسیقی و بعد از او دولابور در کتاب تحقیقی درباره موسیقی قدیم و جدید این بحث را پیش کشیدند. مردم سیاحت‌پیشه انگلستان نیز پس از فرانسویان به تحقیق در این موضوع پرداختند و در این اواخر، آلمانی‌ها تحت عنوان علم موسیقی سنجشی به این تحقیقات رونق عمیق بسیاری بخشیدند.

موسیقی معمولا به چند دسته موسیقی سنتی، موسیقی پاپ و موسیقی کلاسیک تقسیم می شوند. موسیقی سنتی در ایران بسیار رایج است و طرافداران بسیاری دارد.

شروع و آغاز موسیقی در ایران چگونه بود؟

از مهم‌ترین مُهرنگاره‌های خنیاگری (:موسیقی) در جهان؛ باید از آنچه که در چوغامیش خوزستان برجای مانده، یاد کرد که در سال‌های ۱۹۶۱–۱۹۶۶ میلادی، یافت شده‌است. این مهرنگاره ۳۴۰۰ ساله؛ سیمایی از بزم رامشگران را نشان می‌دهد. در این بزم باستانی، دسته‌ای خنیاگر(:نوازنده) دیده می‌شوند که هر کدام، به نواختن‌سازی سرگرم هستند. چگونگی نواختن و نشستن این رامشگران، نشان می‌دهد که آنها، نخستین دسته خنیاگران جهان هستند. در این گروه رامشگران، می‌بینیم که نوازنده‌ای چنگ و دیگری شیپور و آن دیگر تنبک می‌نوازد. چهارمین رامشگر در این میان، خواننده‌ای است که آواز میخواند.

دوره نخست از آمدن نژاد آریایی به سرزمین ایران تا انقراض دولت ساسانی از آمدن نژاد آریایی به سرزمین ایران تا انقراض دولت ساسانی انواع سازها و ادوات رایج موسیقی عصر هخامنشیان و پیش از اسلام موسیقی ایران درعهد ساسانیان دوره دوم از طلوع اسلام تا عصر حاضر موسیقی ایران پس از اسلام هجوم مغول و دگرگونی اوضاع ایران و شروع انحطاط علمی وهنری ظهور دولت صفوی و وضع هنر وموسیقی پادشاهان قاجاریه و مختصری از تاریخ موسیقی ایران در این دوره تأثیر شعبه موزیک دارالفنون در حفظ موسیقی ملی در زمان ناصرالدین شاه

پیدایش ساز موسیقی

طبیعی‌ترین وسیله آواز، سینه و حلقوم طبیعی انسانی و ساده‌ترین وسیله ایجاد وزن، دست‌های آدمی است. انسان با برهم زدن دست‌ها وزن را نگاه داشته و نغمه‌ها و آهنگ‌ها را همراهی می‌کرده‌است. بعدها بشر از شاخ حیوانات و روئیدنیهایی که در دسترس داشت. سازهای بادی مانند بوق ونی اختراع کرد و با کمک حس شنوایی سوراخ‌هایی با توجه به معتقدات نجومی و اعداد مقدس در آن‌ها تعبیه نمود که اکنون به صورتهای گوناگون تکامل یافته‌است. همچنین انواع طبل‌ها و سازهای ضربی را اختراع کرد و درتکامل آن‌ها کوشید.

در کاوش‌های باستان‌شناسی، سازهای بادی وزهی مانند چنگ ونی را یافته‌اند که تاریخ آن‌ها به چندین هزارسال قبل از میلاد می‌رسد. در محوطه باستانی کول‌فره نیز نقوشی از دف و چنگ مربوط به تمدن عیلام وجود دارد. بشر با اختراع سازها وادوات موسیقی از الحان و نواهایی که در ذهن اوحالت مطبوع و دلپذیر ایجاد می‌کرد، تقلید نموده و پیوسته در راه تکامل آن گام برداشته‌است.

در سال ۲۰۱۲ میلادی فلوت‌هایی از جنس استخوان پرنده و عاج فیل، در غاری در جنوب آلمان کشف شد، دانشمندان با استفاده از روش تعیین عمر کربنی، نشان داده‌اند که این فلوت‌ها بین ۴۲ تا ۴۳ هزار سال قدمت دارند. این سازها قدیمی‌ترین ابزار کشف شده موسیقی در جهان محسوب می‌شوند.

انواع سازهای موسیقی

سازهای موسیقی در انواع مختلفی وجود دارند. هر کشور و سنت، موسیقی مختص خود و به طبع آن سازهای مختص آن منطقه را دارد. ولی در کل جدا از ملیت و منطقه ساز، کلیه سازها را می توان به دسته های زیر تقسیم کرد:

• سازهای زهی زخمه ای مانند سنتور، تار، سه تار، گیتار، دیوان یا باغلاما و ...
• سازهای آرشه ای مانند ویولن، ویولن سل، کمانچه و ...
• سازهای کوبه ای مانند تنبک، دف، دایره، تمپو، شورانگیز و ...
• سازهای بادی مانند فلوت، فلوت ریکوردر، سازدهنی، نی، نی انبان و ...
• سازهای افکتی مانند اوشن درام، مثلث و ...

فواید نواختن موسیقی بر مغز | تاثیر ساز زدن بر مغز

تحقیقات نشان داده است که نواختن موسیقی و نیز گوش دادن به آن باعث تحریک مغز و افزایش ظرفیت آن می­شود. در یک آزمایش، به ۲۲ کودک بین سه الی چهار و نیم سال درسهای کیبورد و یا آواز داده شد. در سوی دیگر، به گروهی ۱۵ نفره نیز هیچ درس موسیقی ارائه نشد. هر دو گروه در یک کلاس پیش دبستانی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، کودکانی که در کلاسهای هفتگی کیبورد شرکت می­کردند، ۳۴ درصد بهتر از سایرین در کسب مهارتهای ماندگار عمل کردند.

بنابر مقاله­ای که در مجله آنلاین تلگراف منتشر شده است، «تحقیقات اخیر نشان می­دهد که نواختن منظم یک ساز باعث تغییر شکل و قدرت مغز شده و می­توان از آن برای بهبود مهارتهای شناختی افراد استفاده کرد.» همچنین تحقیقات نشان داده­ است که نواختن منظم موسیقی باعث بهبود مهارت در استفاده از دستان، شنوایی، ذخیره اطلاعات صوتی در ذهن و حافظه در افراد می­شود. همچنین این کار می­تواند به اندازه ۷ نمره، آی کیو ی افراد را بهبود بخشد.

یادگیری نواختن یک ساز نیازمند تمرین نظم و سازماندهی می­باشد و یک موسیقیدان خوب می داند که کیفیت زمان تمرین از کمیت آن مهم تر است. یک نوازنده برای این که بتواند سریعتر پیشرفت کند، خواهد آموخت که چگونه زمان خود را سامان دهد و از زمان خود به شکل بهینه استفاده نماید.

مهارتهای کار تیمی از مهارتهای بسیار مهم برای موفقیت در زندگی هستند. نواختن یک ساز نیازمند این است که نوازنده برای ساخت آهنگ با سایرین همکاری کند. در یک گروه موسیقی، افراد می­آموزند که چگونه با سایرین کنار بیایند و همکاری کنند و برای نواختن یک آهنگ خوب به صورت گروهی، هر نوازنده باید یاد بگیرد که به دیگران گوش فرادهد تا افراد در کنار هم بتوانند آهنگی دلنواز خلق کنند.

بنا بر تحقیقی که در مجله «روانشناسی موسیقی» چاپ شده است، کودکانی که به مدت چند سال در کلاسهای مربوط به آموزش موسیقی و آموزش ریتمهای پیچیده شرکت کرده اند، عملکرد بهتری در خواندن و درک مطلب متون از خود نشان داده اند. شاید چنین نتیجه ای چندان عجیب نباشد چرا که نوازندگی شامل خواندن و ادراک مداوم می باشد. زمانی که نوازنده نت های سیاه و سفید را روی یک صفحه می بیند، باید بتواند نام نت را تشخیص داده و آن را به حرکت دست متناسب ترجمه کند. در عین حال باید بتواند ریتمی که نتها تشکیل می دهند تشخیص دهد و الگوی مناسب را اجرا نماید.

این مورد بسیار واضح به نظر می رسد، نوازندگی نیازمند گوش دادن بادقت به صداهاست. نوازنده باید یاد بگیرد که نت اشتباه را تشخیص دهد. توانایی کوک کردن بدون استفاده از دستگاه تیونر، مهارتی است که نوازندگان ماهر به آن دست می­یابند و این مهارت نیازمند دقت بالایی در شنوایی است. از میان تمام مزایای ذکر شده در این مقاله، این مورد یکی از بدیهی ترین موارد به شمار می رود.

همانطور که مشاهده کردید، نواختن یک ساز، مزایای بسیار برای نوازنده دارد. امیدواریم این امر بتواند انگیزه ای مضاعف در نوازندگان تازه کار برای استمرار در کارشان بوجود آورد. زمانی که به چالش در نوازندگی برخورد کردید، به نتایج مورد انتظارتان فکر کنید و به یاد بیاورید که شما عاشق موسیقی هستید.