تمام دانستنی هایی که لازم است بدانید - موسیقی

خرید ساز به روش آنلاین از ساز24 راهی آسان و مطمئن

در ایران دست‌کم یک دهه است که خرید آنلاین محصولات و خدمات با استقبال چشمگیری مواجه شده است؛ اما آیا خرید آنلاین لوازم موسیقی هم می‌تواند روشی موفقیت‌آمیز باشد؟ ساز24 پاسخی مطمئن به این سؤال است.

با فراگیرشدن تکنولوژی‌های ارتباطات الکترونیک و ظهور «اینترنت» به‌عنوان «دهکده جهانی»، رفته‌رفته بخش زیادی از فعالیت‌هایی که تا پیش‌از‌این تنها در دنیای واقعی و ملموس امکان‌پذیر بود، به دنیای مجازی یا همان فضای اینترنت انتقال یافت و الگوهای رفتاری انسان‌ها نیز هم‌پای آن تغییر کرد و با این سازوکار جدید منطبق شد. این فرایند باعث شده تا امروزه شنیدن واژه «آنلاین» به‌عنوان پسوندی برای کلمات «خرید» یا «فروش» یا «مشاوره» نه‌تنها دور از انتظار نباشد؛ بلکه آسان‌ترین و دردسترس‌ترین روش را برای به‌نتیجه‌رسیدن در این موارد به‌خاطر آورد.

بزرگ‌ترین مشکل کسب‌و‌کارهای فروش آنلاین مسئله جلب اعتماد مشتریانی است که حالا دو انتخاب پیش رو دارند: محصول مدنظر را به شیوه سنتی (حضوری) بخرند یا آنلاین و غیرحضوری. خرید ساز و لوازم موسیقی نیز از این قاعده مستثنی نیست. معمولا همراه ‌با تصمیم هنرجو یا هنرمند برای تهیه ساز جدید، دغدغه‌ها و انتظارهایی به‌وجود می‌آید که به‌شرح زیر است:

• وجود تنوع کافی در بین سازهای موجود براساس کیفیت و قیمت
• امکان مقایسه سازهای موجود با بهره‌مندی از اطلاعات فنی و ظاهری
• امکان مشاهده و شنیدن صدای ساز در شرایط اجرا
• اطمینان‌یافتن از کیفیت و اصالت ساز و تهیه آن با مناسب‌ترین قیمت (ضمانت فروشنده)

ازآنجاکه تجارت الکترونیک (خریدوفروش آنلاین) همیشه سعی کرده نواقص شیوه سنتی را برطرف کند، اغلب پلتفرم‌های آنلاینی که درزمینه فروش ساز به‌وجود آمدند، با تمرکز بر گسترش طیف و تنوع محصولات و ایجاد امکان مقایسه بین گزینه‌های متعدد، مخاطبان خود را (خریداران ساز) به‌سمت این بازار جدید فراخواندند. این اتفاق همان‌گونه که انتظار می‌رود، انتخاب سازی که ازنظر مشخصات فنی و ساختاری و قیمتی مناسب فرد باشد، از همیشه آسان‌تر کرد. حالا تنها باید برای دو انتظار دیگر مشتریان، یعنی مشاهده ساز در حال اجرا و مطمْن‌شده از اصالت ساز، چاره‌ای اندیشیده می‌شد.

این دغدغه‌ها، به‌ویژه درباره سازهای ایرانی که عموما به‌صورت دست‌ساز و کارگاهی تهیه می‌شوند، بدون شک نقش موثری در تصمیم‌گیری هنرمند یا هنرجو ایفا می‌کند. برای مثال، سنتورنوازی حرفه‌ای که قصد خرید سنتور جدید دارد، مطمئنا ترجیح می‌دهد خصوصیات حین اجرا و نحوه صدادهی سازهای متعددی را بررسی کند تا در‌نهایت بتواند ساز مطلوبی بخرد. در خرید تار یا سه تار یا حتی خرید دف و سازهای کوبه‌ای دیگر نیز وضعیت مشابهی وجود دارد و صدای ساز باید موردپسند هنرمند باشد تا او را به خریدن ساز جدید ترغیب کند. علاوه‌بر‌این، معمولا در شیوه سنتی تهیه ساز، هنرمند با شناخت قبلی از پیشینه مُهر یا سازنده و با مراجعه مستقیم به وی، ساز را تهیه می‌کند. بنابراین، اگر بتوان این شناخت و اطمینان را در فضای خدمات آنلاین تجربه کرد، راهی آسان و مطمئن برای تهیه ساز دربرابر هنرمندان و هنرآموزان مشتاق قرار گرفته است.

مجموعه ساز ۲۴ به‌عنوان مرجع تخصصی بررسی و فروش آنلاین ادوات موسیقی در ایران، فعالیتش را از فروردین ۱۳۹۳ با عنوان کسب‌و‌کار Market Place با فروش ساز و لوازم جانبی موسیقی آغاز کرد. رفته‌رفته و با گذشت زمان، با مشاهده نیاز شدید هنرجویان به دریافت اطلاعات و محتوای تخصصی درباره ابزار موسیقی برای انتخاب صحیح و مناسب ساز و به‌دلیل نبود چنین محتوایی به‌صورت یکپارچه در فضای آنلاین، فعالیتش را علاوه‌بر فروش آنلاین ساز و لوازم جانبی، به‌طور گسترده روی تهیه محتوای متنی، عکسی، صوتی، تصویری و کارشناسی روی ادوات موسیقی معطوف کرد و در‌حال‌حاضر، به‌عنوان مرجعی برای بررسی و معرفی ساز به هنرجویان و علاقه‌مندان به حوزه موسیقی نیز شناخته می‌شود.

تمامی سازهایی که وب‌سایت ساز ۲۴ می‌فروشد، از تأمین‌کنندگان و سازندگان تأییدشده مجموعه ساز ۲۴ تأمین و با نظارت این مجموعه ارسال می‌شوند. بنابراین، ساز ۲۴ کیفیت و اصالت هر ساز ارسالی را ضمانت می‌کند. درضمن در تهیه ساز ازطریق این وب‌سایت، قیمت ساز نیز با هزینه خرید حضوری همان ساز با مراجعه مستقیم به سازنده یا کارگاه مرتبط هیچ تفاوتی نخواهد داشت.

منبع: زومیت

انواع گیتار

گیتار یک ساز بسیار پرطرفدار در میان علاقه مندان به موسیقی پاپ است. از آنجایی که این ساز، یک ساز دخیل غربی است بنابراین برندهای اصلی و پرطرفدار آن خارجی هستند مانند برند: DG, Yamaha, Almansa, Honner و .... اما سازندگان ایرانی نیز این ساز را تولید می کنند و مورد استقبال هنرجویان و اساتید گیتار قرار گرفته است. در این میان می توان به برندهای: رامین فلاح، رحیم لو، میثم بصری و ... با ما همراه باشید تا در ادامه شما را در مورد برندهای معروف گیتار و مدلهای پر ترند آن بیشتر آشنا کنیم. چرا که ممکن است شما جز آن دسته هنرجویانی باشید که زمانی که به فکر خرید گیتار باشید فقط ذهنتان به سمت برندهای پرترند آن باشد. البته فراموش نکنید قطعا قیمت گیتار نیز به برند آن بسیار وابسته است و رابطه مستقیم با قیمت آن دارد.

برخی مدل های گیتار yamaha

• گیتار Yamaha FJX720SC
  گیتار آکوستیک-الکتریک FJX720SC محصول شرکت یاماها است. گیتارهای آکوستیک یاماها در سراسر جهان بخاطر کیفیت و قیمت مقرون به صرفه‌شان شناخته شده هستند. در این مدل از گیتارهای آکوستیک پیکاپ دار یاماها، برای صفحه رویی از چوب اسپیروس یکپارچه و برای چوب صفحه پشتی و کناره ها و هم چنین دسته از چوب ناتو استفاده شده است. چوب ناتو از نظر طنینی خصوصیاتی مشابه چوب ماهاگانی دارد و از دیگر خصوصیاتش می توان به استحکام و مقاومت در برابر سایش اشاره کرد. جنس فینگربورد یا همان صفحه انگشت گذاری این ساز از چوب رزوود است. بر روی صفحه گلپیدور زیبایی قرار گرفته است تا در صورتی که نوازنده بخواهد ریتم نوازی کند و از پیک استفاده کند، به صفحه آسیبی وارد نشود. طرح بدنه گیتار YAMAHA FJX720SC از نوع Cutaway است که اجازه می دهد نوازنده این ساز به راحتی به فرت دوازدهم و پایین تر از آن دسترسی داشته باشد. وجود پیکاپ و پری امپ بر روی این ساز آکوستیک، امکان اتصال آن به آمپلیفایر برای اجراهای زنده که در آنها به صدای بلندتری از گیتار نیاز است را فراهم می آورد. قابلیت هایی که پیکاپ در اختیارتان قرار می دهد شامل این موارد می شوند: تنظیم EQ – تنظیم ولوم – اسلاید تنظیم Mid Frequency – تیونر کروماتیک الکترونیک که اجازه می دهد ساز در هر موقعیتی سریع و به آسانی کوک شود. جایگاه باتری نیز بر روی کناره و در نزدیکی دسته قرار گرفته و دسترسی به آن برای تعویض باتری آسان است. گیتار YAMAHA FJX720SC چه بصورت آکوستیک و آنپلاگد نواخته شود و چه زمان هایی که به امپلیفایر یا سیستم صوتی متصل باشد، دارای طنین مطلوب، صدای mid-range شفاف، صدای باس واضح و پرقدرت، محدوده دینامیک گسترده و اکشن بسیار خوب سیم ها است.
• گیتار کلاسیک سایلنت Yamaha Slg200s Tobacco Sunburst
  استفاده از گیتارهای سایلنت در دهه های اخیر گسترش یافته است و دلیل آن را، علاوه بر زیبایی و جذابیت این سازها، می توان قابلیت هایی دانست که یک ساز الکترونیک در اختیار نوازندگان حرفه ای قرار می دهد. هر جا که استفاده از یک ساز آکوستیک با بدنه بزرگ دشوار باشد یا مشکل هایی را ایجاد کند، گیتارهای سایلنت به کمک نوازندگان می آیند. برای مثال در اجراهای زنده، وزن سبک یک گیتار سایلنت به نوازنده اجازه می دهد که به راحتی ساز را با بند روی دوش خود انداخته و روی صحنه جابجا کند. هم چنین قابلیت های صدایی چنین سازی باعث می شود که مانند یک ساز آکوستیک فیدبک نداشته باشد. گیتار کلاسیک سایلنت Yamaha SLG200S با رنگ زیبای Tobacco Sunburst یکی از محبوب ترین مدل های سایلنت یاماها است که دو نسل را پشت سر گذاشته است و هم اکنون در نسل سوم خود به علاقه مندان عرضه می شود. بدنه (Body) و دسته (Neck) این گیار از چوب زیبای ماهاگونی و فریم و فینگربورد آن از چوب مقاوم رزوود ساخته شده اند. این ساز فوق العاده از دو پیکاپ، یکی زیر تیغه خرک و دیگری بصورت میکروفونی بهره می برد که می توان برای رسیدن به صدادهی دلخواه بر روی ساز از آنها بصورت مجزا (تکی) و یا تلفیقی استفاده کرد. کیت الکترونیک این گیتار از نوع SRT Powered با قابلیت های متعدد و کامل از جمله ایفای نقش بعنوان Pre-amp و اکولایزر با بهره مندی از دو مدل ریورب، Chorus، EQ، تنظیم سطح تریبل، بیس و میدل، ولوم، تیونر داخلی و قابلیت تفکیک یا تلفیق پیکاپ ها است. گیتار کلاسیک سایلنت SLG200S یاماها همراه با کیف مخصوص عرضه می شود و با توجه به قابلیت جدا شدن بخشی از فریم، حمل این گیتار به ساده ترین شکل ممکن برای شما امکان پذیر است.

برخی مدل های گیتار Almansa

• گیتار Almansa 413F
  برای نوازندگی در سبک خاص فلامنکو، داشتن یک گیتار خوش ساخت که از متریال حرفه ای بهره می برد و دارای وزن مناسب و طنین صدای مطلوب است، می تواند اطمینان بخش یک شروع عالی و تداوم مسیری حرفه ای و بی نقص باشد. گیتار Almansa 413F یا همان ۴۱۳ Flamenco، یکی از گیتارهای فلامنکو ساخته شده در کشور اسپانیا توسط کمپانی آلمانزا است که در ساخت تمام بخش های آن از چوب های با کیفیت و دستچین شده استفاده شده است. صفحه رویی این ساز از چوب صنور آلمانی یکپارچه تهیه شده که رنگ روشن زیبایی دارد. پشت ساز و قسمت های کناری آن از چوب چنار لمینت شده کار شده اند. در بخش دسته از چوب ماهاگانی استفاده شده است و قسمت فینگربورد (محل انگشت گذاری روی دسته) از چوب رزوود هندی ساخته شده است. هم چنین ماشین هد این گیتار دارای روکش نیکل است. از نکات فرعی ساز که به جنبه زیبایی آن می افزاید می توان به رزت زیبای دست ساز که با چوب کار شده است و نیز حاشیه ی صفحه که نواری از چوب تیره رنگ آبنوس است اشاره کرد. در صفحه پشتی ساز نیز خطی تیره رنگ در راستای دسته و درست از وسط ساز گذشته است که دو سمت ساز را بصورت متقارن از هم جدا می کند. تضاد رنگ های تیره و روشن بر روی این ساز فلامنکو، ظاهر زیبایی برای آن به وجود آورده است. حجم خوب صدا، طنین مناسب سبک فلامنکو و قابلیت های خوبی که وزن و اکشن مناسب گیتار Almansa 413F به وجود می آورد، آن را به یکی از گزینه های پیش رو برای هنرجویان جدی گیتار در سبک فلامنکو تبدیل کرده است.
• گیتار Almansa 457 R Tradit
  گیتار Almansa 457 R traditional یکی از مدل های تمام چوب کمپانی اسپانیایی آلمانزا است. این کمپانی در ساخت گیتارهای کلاسیک با کیفیت و حرفه ای شهرت دارد و در کنار برند الحمرا از بهترین ها در این عرصه شناخته می شود. این مدل از گیتار آلمانزا هم رده مدل ۷PA برند الحمرا لحاظ می شود. در ساخت بخش های مختلف این گیتار کلاسیک از چوب های درجه یک و یکپارچه استفاده شده است. این شیوه ساخت باعث شده است تا طنین صدای این گیتار، یکی از بهترین صداهای موجود در بین مدل های متعدد آلمانزا باشد. در مدل ۴۵۷ R traditional جنس صفحه رویی از چوب زیبای سدار است و دسته نیز مانند صفحه از چوب سدار یک تکه اما تقویت شده با چوب مستحکم آبنوس ساخته شده است تا با دوام باشد. فینگربورد یا همان صفحه انگشت گذاری ساز که سیم ها از رویش می گذرند، از چوب آبنوس ساخته شده است. بدنه اصلی ساز (جعبه رزنانس) از چوب رزوود هندی با طرح طبیعی و زیبای تیره با خطوط موازی ساخته شده است که تضاد آن با رنگ چوب صفحه، ظاهر جذابی به این گیتار کلاسیک بخشیده است. برای زیبایی بیشتر نیز، یک رُزت زیبا به دور حفره صدا و هم چنین طرحی متناسب با آن به دور حاشیه صفحه رویی ساز کار شده است. ماشین هد گیتار آلمانزا ۴۵۷ R traditional با پوششی از طلا آبکاری شده است و در کنار چوب زیبا و دو رنگ قسمت سر دسته، در بخش بالایی ساز نیز جذابیت بصری بوجود آورده است. در مجموع، تمامی قطعات بکار گرفته شده در ساخت این گیتار از بهترین کیفیت بهره می برند تا نتیجه آن، یک ساز همه چیز تمام باشد. گیتار Almansa 457 R traditional یک مدل حرفه ای است که هنرجویان جدی گیتار کلاسیک و یا نوازندگان حرفه ای این ساز می توانند از کیفیت ساخت بالا و صدای فوق العاده آن بهره ببرند.

راهنمای خرید گیتار

گیتاریک ساز زهی با شش سیم است که تولید صدا در آن از طریق ارتعاش سیم توسط انگشت یا پیک انجام می‌شود. گیتار دارای سبک‌های مختلفی است که برخی از آن‌ها باید با گیتار مخصوص سبک خود نواخته شوند. گیتار‌ها به دو دسته‌ی اصلی گیتارآکوستیک (بدون برق) و گیتار الکتریک (برقی) تقسیم می‌شوند که هر کدام خود دارای انواع مختلفی هستند. ساختار کلی همه‌ی گیتار‌ها تقریبا شبیه به هم است و هر کدام از آن‌ها تفاوت‌هایی جزئی با یکدیگر دارند. در ادامه نکات کلی و مهم برای خرید گیتار را خواهیم گفت.

برای هر فردی که می‌خواهد به کلاس موسیقی برود پس از انتخاب ساز مورد علاقه و انتخاب یک آموزشگاه موسیقی خوب به این فکر فرو می‌رود که اکنون چه سازی را برای نواختن باید تهیه کنم؟ کدام ساز خوب و با کیفیت است؟ این‌ها سوالاتی است که در ابتدای شروع کلاس موسیقی برای همه پیش می‌آید. یکی از این ساز‌های موسیقی، ساز گیتار است که دارای سبک‌ها و مدل‌های مختلفی است و نوازنده را شدیدا دچار سردر گمی می‌کند که کدام یک از آن‌ها را باید تهیه کند. البته که تهیه یک ساز خوب و با کیفیت در ابتدای کار امری بسیار مهم است؛ زیرا جنس صدای خوب و کیفیت بالای ساز در ایجاد انگیزه به هنرجو تاثیر قابل توجهی دارد. پس در هنگام خرید ساز نهایت دقت و توجه را داشته باشید تا بهترین و مناسب‌ترین ساز را برای خود تهیه کنید. ما در ادامه توصیه‌های مهم در هنگام خرید ساز گیتار را به شما خواهیم گفت.

نکات مهم در هنگام خرید گیتار

• بودجه در دسترس اولین عاملی که باید مورد توجه قرار بگیرد مقدار بودجه‌ای است که برای خرید ساز کنار گذاشته اید. اکثرا بر این باورند که در ابتدای کار باید سازی معمولی و ارزان تهیه کنند؛ ولی باوری غلط است. زیرا نواختن با سازی که کیفیت و جنس مناسبی ندارد انگیزه نوازنده برای ادامه کار را کم می‌کند. پس بهتر است کمی بیشتر هزینه کنید و سازی تهیه کنید که از نواختن آن لذت ببرید.
• جنس چوب به کار گرفته شده در ساز اولین عاملی که در انتخاب و خرید گیتار موثر است جنس صدای گیتار است؛ که یکی از عوامل تاثیر گذار در صدای گیتار جنس چوبی است که گیتار با آن ساخته می‌شود. انتخاب جنس صدا به سلیقه‌ی فرد بستگی دارد و اگر نوازنده قرار است از تکنیک فینگر استایل (استفاده از انگشت برای ضربه زدن) استفاده کند بهتر است جنس چوبی را انتخاب کند که با کمترین ضربه‌ها پاسخی مناسب دریافت کند. در مقابل این چوب‌ها چوب‌هایی هستند که برای اجرا به نیروی بیشتری احتیاج دارند و برای افرادی که از روش پیک استایل (استفاده از پیک برای ضربه زدن) استفاده می‌کنند مناسب است.
• صدا و جنس سیم‌های ساز گیتار دارای ۶ سیم است که با انگشت گذاری روی این شش سیم ۷۲ نت را می‌توان تولید کرد. صدای تمام این نت‌ها باید بدون نویز و شفاف باشد. برای تست سیم‌های گیتار و صدای آن باید به تک تک سیم‌ها ضربه بزنید، هرکدام از این سیم‌ها به تنهایی باید صدای شفاف و بدون گز تولید کنند. همچنین فاصله‌ی سیم‌ها از صفحه نباید خیلی زیاد باشد. بد نیست بدانید که سیم‌های ساز گیتار در دو نوع نایلونی و فلزی وجود دارند که گیتار‌های سیم نایلونی درد کمتری را در انگشتان ایجاد می‌کنند و برای افراد مبتدی بهتر است. گیتار‌های سیم نایلونی در سبک‌های پاپ، فلامنکو و کلاسیک استفاده می‌شود؛ به همین دلیل به این نوع گیتار، گیتار کلاسیک یا فلامنکو (اسپانیش) هم می‌گویند. گیتار‌های با سیم فلزی دارای صدای بلندتر هستند و گیتار‌هایی هستند که در تمامی سبک‌های موسیقی مثل فولک یا همان موسیقی محلی، بلوز، راک، جاز و … قابل استفاده اند. ولی فلزی بودن سیم‌ها گاهی باعث خوردگی و پینه بستن سرانگشتان می‌شود. پس در انتخاب گیتار با سیم نایلونی یا فلزی باید سلیقه خود در نوع صدا و سبک مورد علاقه را در نظر بگیرید.
• توجه به دسته یا گردن گیتار دسته‌ی یک گیتار باید صاف و بدون هیچ ترک، انحراف و تاب خوردگی باشد. شما باید ساز را در زاویه‌های مختلف دید قرار دهید تا مطمئن شوید که دسته ساز کاملا صاف و بدون تاب است. حتی کوچکترین ناصافی را جدی بگیرید، زیرا ناصاف بودن دسته بر صدای گیتار تاثیر منفی می‌گذارد. همچنین پشت دسته گیتار نباید زیاد گرد باشد، زیرا گرد بودن بیش از حد پشت دسته ساز کف دست نوازنده را اذیت می‌کند و نوازنده را در نواختن دچار مشکل می‌کند. علاوه‌بر این‌ها توجه کنید که محل اتصال دسته به بدنه‌ی ساز باید فاقد هرگونه ترک (حتی ترک کوچک) باشد.





• جعبه کلید‌های کوک و گوشی‌ها قسمت ابتدایی دسته که کلید‌های کوک در آن واقع شده اند باید صاف و کاملا صیقل و عاری از هر گونه خوردگی باشند. همچنین برای کنترل گوشی‌های ساز می‌توانید تک تک گوشی‌ها را خیلی کم به راست و چپ بچرخانید و مطمئن شوید که گوشی‌ها لغی نداشته باشند. گوشی‌ها باید محکم و با کیفیت باشند. زیرا این گوشی‌ها به طور مداوم برای کوک کردن ساز در حال چرخش هستند پس باید کیفیت مطلوبی داشته باشند.
• فِرت‌های ساز اگر به دسته‌ی گیتار دقت کنید خط‌هایی عمودی را خواهید دید که وظیفه‌ی تقسیم بندی سیم‌ها به فواصل مساوی را بر عهده دارند. نکته‌ی مهم در مورد فرت‌ها این است که میله‌های عمودی و جدا کننده باید کاملا بر دسته گیتار عمود و خودشان با یکدیگر موازی باشند تا فواصل زمانی نت‌ها رعایت شود. سپس برای کنترل فرت‌های ساز می‌توانید تک تک فرت‌ها را با انگشت بگیرید سپس به سیم‌ها ضربه بزنید، صدای حاصله باید شفاف و بدون گِز باشد.
• تیغه سر دسته یا شیطانک گیتار تیغه یا شیطانک محل عبور سیم‌ها برای رسیدن به کلید‌های کوک است؛ تیغه باید بدون خراش و شکستگی باشد و کاملا به دسته‌ی ساز چسبیده باشد.

معرفی ساختمان سنتور

سنتور یک ساز ذوزنقه شکل است که از چوب و فلز ساخته می‌شود. نوازنده سنتور برای نواختن، ضلع بزرگتر ساز را روبروی خود قرار می‌دهد و سر مضراب‌های چوبی را با نمد می‌پوشاند، سپس با مضراب به سیم‌ها ضربه می‌زند تا صدا تولید شود. ساز سنتور از اجزای مختلف با ویژگی‌های خاص تشکیل شده است که در ادامه ابتدا به تاریخچه این ساز و سپس به معرفی تک تک اجزای آن می‌پردازیم.

تاریخچه ساز سنتور

سنتور یک ساز ذوزنقه شکل است که از چوب و فلز ساخته می‌شود. نوازنده سنتور برای نواختن، ضلع بزرگتر ساز را روبروی خود قرار می‌دهد و سر مضراب‌های چوبی را با نمد می‌پوشاند، سپس با مضراب به سیم‌ها ضربه می‌زند تا صدا تولید شود. ساز سنتور از اجزای مختلف با ویژگی‌های خاص تشکیل شده است  و مادامی که به قصد خرید سنتور به فروشگاه مراجعه کنیم با این فاکتور ها روبه رو می شویم، ما در ادامه ابتدا به تاریخچه این ساز و سپس به معرفی تک تک اجزای آن می‌پردازیم.

ساز خوش صدای سنتور یکی از کهن‌ترین و قدیمی‌ترین ساز‌های ایرانی است که قدمت آن به ۵۵۹ پیش از میلاد بازمی گردد و نشانه‌هایی از این ساز بر سنگ ‌تراشی‌های آشور و بابلیان پیدا شده است. شواهد نشان می‌دهد که ایرانی‌ها قبل از ظهور اسلام با این ساز آشنا بودند؛ سپس رفته رفته و با گذر زمان ساز پیشرفت و به کشور‌های دیگر نیز راه پیدا کرد. ابوالحسن علی ابن حسین مسعود، تاریخ نگار نامدار و نویسنده کتاب مروج الذهب در شرح اوضاع موسیقی در زمان ساسانیان نام سنتور (سنطور) را در بین ساز‌های متداول ایرانی آورده است.

ساخت این ساز خوش صدا را به فیلسوف نظریه پرداز و موسیقیدان بزرگ ابونصر فارابی (متوفای ۹۵۰ میلادی) نسبت داده اند. با این حساب این ساز عمری افزون بر هزارسال دارد.

فارابی در کتاب احصاء العلوم در تعریف موسیقی می‌گوید:"علم موسیقی به‌طور کلی، از شناختن انواع الحان و آنچه الحان از آن‌ها تألیف می‌شود بحث می‌کند و روشن می‌سازد که الحان برای چه غرض‌هایی تألیف می‌شوند و چگونه باید تألیف شوند و بر چه حالی باید باشند تا تأثیر آن‌ها بیشتر و دلنشین تر گردد. کتاب موسیقی کبیر شاهکار فارابی در علم موسیقی است که با ترجمه آذرتاش آذرنوش برگردان شده‌است. به گفته دکتر عبدالامیر سلیم این کتاب عظیم‌ترین کار دوره اسلامی در زمینه موسیقی است. کارادیوو بیان می‌دارد که دراویش مولوی نغمه‌ها و نواها و آهنگ‌های باستانی را که با خواندن اشعار مولانا همواره زمزمه می‌کردند و همیشه در زهن داشته‌اند و می‌خوانند همگی منتسب به فارابی است. فارابی در این کتاب سعی کرده‌است که آرای پیشینیان در مورد موسیقی را جمع‌آوری کند. فارابی نخستین کسی است که نام خنیاگر معروف دربار خسرو پرویز را به جای باربد، به صورت درست یعنی فهلبذ ضبط کرده‌است. وی در موسیقی کبیر از دو نوع تنبور بغدادی و خراسانی نیز سخن می‌گوید. او همچنین از ساز شاه رود و شکل آن سخن می‌گوید. فارابی زمانی که شاهرود را توضیح می‌دهد از فاصله پنجم (پرده پنجم) نیز سخن گفته‌است.[۲۳]

انواع ساز سنتور

این ساز در ابعاد و اندازه‌های مختلف ساخته می‌شود که تفاوت آن‌ها فقط در زیر و بم بودن صدای آن‌ها است. انواع سنتور عبارتند از:

• سنتور مرسوم سل کوک سنتور معمول که برای آموزش هم از آن استفاده می‌شود سنتور سل کوک است که دارای دو ردیف نه تایی خرک در طرفین صفحه است. نت “دو” در آن همصدا با “دو” دیاپازون است.
• سنتور لا کوک این ساز نیز دارای دو ردیف ۹ تایی خرک در طرفین است، ولی ابعاد آن نسبت به ساز سل کوک کمی کوچک‌تر است. این ساز در دسته ساز‌های انتقالی قرار می‌گیرد و نت “دو” در آن همصدا با “ر” دیاپازون است و در هنگام نت نویسی باید برای آن یک پرده پایین‌تر نت نویسی کرد. این ساز برای گروه نوازی‌ها مناسب است.
• سنتور باس سنتور باس دارای یک جعبه صوتی بزرگ‌تر از سنتور معمولی است. سیم‌های سنتور باس دارای روکش فلزی در ضخامت‌های مختلف هستند و از روی هر خرک دو الی سه سیم عبور می‌کند. صدای این ساز یک اکتاو بم‌تر از سنتور معمولی است.
• سنتور کروماتیک این ساز بیشتر برای گروه نوازی‌های بزرگ استفاده می‌شود. ابعاد آن برابر با وسعت سنتور معمولی است، ولی خرک‌های بیشتری برای ایجاد نیم پرده و ربع پرده دارد. نت نویسی سنتور کروماتیک با کلید سل است و ۳۰ خرک بزرگ و کوچک برای ایجاد ۴۱ صدا روی صفحه دارد.
• سنتور کروماتیک بم این ساز با ساختار سنتور کروماتیک یک چهارم درست (شامل ۸ صدا)، از طرف ضلع بزرگ‌تر خرک‌هایی اضافه دارد و این صدا‌ها با کلید فا خط چهارم نت نویسی می‌شوند. این ساز جمعا دارای ۳۵ خرک برای ایجاد ۳۵ صدا است؛ و البته در قسمت صدا‌های بالا چند خرک کمتر دارد.

خرید سنتور | انواع سنتور

سنتورها در انواع مختلفی تولید میشوند. سازنده های سنتور معمولا نام خود را به عنوان برند سنتور بر روی سنتور درج میکنند. به عنوان مثال استاد حمید موسوی که از سازنده های به نام سنتور در ایران هستند سنتور های خود را با برند سنتور موسوی عرضه می کند. در این مطلب میخواهم به برخی از سنتور های موسوی اشاره کنم که ممکن است در هنگام خرید سنتور برای شما گزینه های جذابی باشند. همچنین  این نوع از سنتور ها را از لحاظ ساختمان و مواد به کار رفته در آنها بیشتر مورد بررسی قرار دهم.

سنتور موسوی ساپلی

سنتور موسوی ساپلی یکی از مدل های خاص ارائه شده توسط این سازنده در رنج سازهای حرفه ای است. تفاوت اصلی این سنتور با سنتورهای معمولی، استفاده از چوب آفریقایی ساپلی برای قسمت صفحه است که صدای این ساز را نسبت به سایر مدل ها خاص و متمایز می کند. برای کفه و کلاف این سنتور، همانگونه که مرسوم است، از چوب گردو استفاده شده و در قسمت پیشانی ساز (جلوی کلاف) طرح زیبایی با چوب گردو و به شیوه معرق کاری اجرا شده است. سنتور موسوی ساپلی هم چنین یک ساز ضد رطوبت یا اصطلاحاً “رطوبتی” محسوب می شود، به این معنا که برای مقاوم سازی این سنتور در برابر رطوبت، سازوکاری ویژه انجام گرفته است تا بتوان در شهرها و مناطقی که رطوبت هوا بالا است با خیال آسوده تری از آن استفاده نمود. به همین جهت، گل ها و سوراخ پایین کلاف پر شده اند تا مانع ورود رطوبت به داخل جعبه طنینی ساز باشد. در سمت سیم گیرها، شاهد کیفیت خوب گره خوردن سیم ها هستیم و در سمت دیگر کلاف، گوشی ها آبکاری اتوماتیک به چشم می آیند که کیفیت سوراخ کاری و برقو کاری در این بخش به وضوح قابل مشاهده است. هم چنین مهر سفارشی سنتور حمید موسوی را می توان در سمت چپ کلاف و بالای سیم گیر ها مشاهده نمود.

سنتور موسوی ساپلی دارای صدایی سالم و خوش طنین است. کیفیت صوتی سیم های زرد و ماندگاری صدای سیم های سفید (زیر) در فضا از جمله نکات قابل توجه در مورد صدای این سنتور است. این ساز به آن دسته از سنتورنوازان حرفه ای که به دنبال ساز جدیدی با ماهیت صوتی منحصر به فرد هستند توصیه می شود.

ارزیابی سنتور موسوی ساپلی از نظر کارشناسان این ساز

سنتور موسوی یک مهر ویژه

سازندگان مطرح سنتور، درجه کیفیت سری های مختلف سازهای خود را با تعداد مهر مشخص می کنند و گاهی نیز در این میان اصطلاح “ویژه” مطرح می شود که معمولاً یک مدل ویژه برتری هایی نسبت به مدل ساده پایین تر از خود دارد. همانطور که انتظار می رود، سنتور یک مهر ویژه موسوی نیز، مدل مرغوب تر سنتور یک مهر این سازنده است که در آن از چوب با کیفیت تری استفاده شده تا صدای بهتری داشته باشد.

نشانه های صنعت خوب را می توان در تمام بخش های این سنتور، از جمله شکل شیطانک ها، طراحی گل ها، جنس چوب خرک ها و چیدمان آنها و چیدمان گوشی ها و سیم گیرها مشاهده کرد. بدنه اصلی این سنتور موسوی یک مهر ویژه، یعنی صفحه رویی و کفه و کلاف از چوب گردوی راه راست و با کیفیت ساخته شده است و رنگرزی انجام شده، ساز را به رنگ قهوه ای مات و قدری تیره درآورده است. صدای ساز صدایی خوب و یکدست بر روی کل محدوده صوتی آن، از سیم های زرد گرفته تا سیم های سفید و سیم های پشت خرک می باشد.

با توجه به خوب چفت شدن گوشی ها در کلاف راست و هم چنین پشتیبانی خوب سیم گیرها از سیم ها، ساز حین نواختن خوب کوک نگه می دارد و این مسأله برای هر نوازنده ای می تواند حائز اهمیت باشد. مدل رطوبتی سنتور یک مهر ویژه موسوی نیز موجود است که مخصوص مناطق دارای هوای مرطوب طراحی شده تا با راهکارهایی مثل پر کردن گل های صفحه و سوراخ پایین کلاف، از ورود رطوبت به داخل کاسه تشدید و آسیب دیدن تدریجی ساز جلوگیری به عمل آید. سنتور موسوی یک مهر ویژه در مجموع یک ساز خوش ساخت و خوش صدا و با ارزش است که به منظور استفاده هنرجویان سنتور در مقاطع مختلف (به ویژه متوسطه) طراحی و ساخته شده است.

ارزیابی سنتور موسوی یک مهر ویژه از نظر کارشناسان این ساز

سنتور موسوی دومهر ساده

اصولاً در بین ساخته های یک سازنده ساز، تعداد مهرها می بایست سازها را از نظر کیفیت ساخت و متریال به کار رفته در یک رده بندی کیفی قرار بدهد. در سنتورهای موسوی این مسأله به وضوح دیده می شود. چنان که سنتور دو مهر موسوی نسبت به مدل های قبلی خود یعنی یک مهر ساده و یک مهر ویژه، در ساخت و پرداخت پیشرفته تر است.

در ساخت این سنتور از چوب گردوی مرغوب استفاده شده و اتصال صفحه و کفه و کلاف به یکدیگر به بهترین نحو انجام شده است. چوب استفاده شده در صفحه زیرین (کفه) طرح ابری دارد که این خود نشان از انتخاب چوب با کیفیت برای این بخش است. هم چنین در کلاف راست و چپ که گوشی ها و سیم گیرهای سنتور بر روی آنها قرار می گیرند، از چوب راه راست و قوی استفاده شده است. گوشی ها نیز از نوع آهن آبکاری اتومات دوبل هستند و به خوبی برقو خورده اند تا ساز در نگه داشتن کوک بهتر عمل کند. کیفیت خرک ها و فرم و پرداخت شیطانک ها در مدل دو مهر سنتور موسوی، نسبت به مدل های پایین تر در مجموع بهتر است.

نکته قابل توجه در سنتور موسوی دو مهر، وجود دو سوراخ روی قسمت پایین کلاف برای دسترسی به پل ها و رگلاژ کردن آنها با ابزار مربوطه است. بوسیله پل کش و از طریق این سوراخ ها می توان پل های مربوط به سیم های زرد و یا سیم های سفید و پشت خرک را جابجا کرد. در نوازندگی با سنتور موسوی مدل دو مهر، صدایی نرم، شفاف، قوی و یکدست را در تمام محدوده ساز تجربه خواهید نمود. قیمت این سنتور با کیفیت قابل توجه آن در تناسب است و این ساز را به یکی از گزینه های مناسب برای نوازندگان متوسط و حرفه ای تبدیل می کند.

ارزیابی سنتور موسوی دومهر ساده از نظر کارشناسان این ساز

از جمله دیگر سنتورهای موسوی می توان به نمونه های زیر اشاره کرد:

• سنتور موسوی یازده خرک (فاکوک)
• سنتور موسوی باس
• سنتور موسوی دوکوک (سوپرانو)
• سنتور موسوی چهارده خرک
• سنتور موسوی دوازده خرک کروماتیک
• سنتور موسوی یک مهر ساده

اجزای تشکیل دهنده سنتور

همانطور که در مقاله قبلی "راهنمای خرید سنتور" به اجزای تشکیل دهنده سنتور اشاره کردم، در این مقاله نیز قصد داریم که اجزای تشکیل دهنده سنتور را دقیق تر مورد بررسی قرار دهیم. شاید براتون سوال باشه که چرا روی این تایپ مقاله فوکوس زیادی داریم!؟ خب دلیلش اینکه با توجه به وضعیت معیشتی الان کسی نمیخواد کلی هزینه کنه و سنتور خوبی دستش نرسه، یعنی ما فقط داریم گوشزد می کنیم که چه چیزهایی رو در خرید سنتور باید بهشون دقت کرد.

• جعبه صوتی جعبه صوتی از چهار وجه شامل صفحه رو و زیر و کلاف‌های جانبی ساخته شده است. ضلع بزرگتر ذوزنقه معمولا ۹۰ و ضلع کوچک آن حدود ۳۶ سانتی متر است. کلاف‌های جانبی دارای ارتفاع ۶ و قاعده ۲۶ سانتی متر هستند. این ساز را از چوب‌های محکم مانند گردو، آزاد و فوفل ساخته می‌شود و مرغوب‌ترین قسمت چوب را برای صفحه رو انتخاب می‌کنند؛ زیرا بیشترین فشار بر این صفحه وارد می‌شود.
• پل‌ها داخل جعبه ساز بین صفحه رو و زیر پل‌هایی استوانه‌ای شکل به قطر حدود نیم تا یک سانتی‌متر نصب می‌کنند تا فشار وارد بر صفحه رو را تحمل و از نشست صفحه جلوگیری کنند. پل ها علاوه بر آن بر ایجاد تعادل و کیفیت صدای ساز نیز تاثیر می‌گذارند. محل اتصال و نصب این پل‌ها به نسبت موقعیت چوب متفاوت است و جالب است بدانید که در بعضی از سنتور‌ها که جعبه‌ی صوتی بزرگی دارند از پل‌های شانه‌ای استفاده می‌کنند
• خرک روی صفحه‌ی رو قطعه‌های کوچک چوبی و استوانه‌ای به ارتفاع ۲ و قطر یک و نیم سانتی متر نصب شده است. روی خرک شیاری برای نصب مفتول فلزی نصب می‌کنند. مفتول‌ها مانع تماس سیم با چوب و موجب شفاف شدن صدای ساز می‌شوند. سنتور دارای ۱۸ خرک است که ۹ خرک در سمت راست و ۹ خرک در سمت چپ قرار گرفته اند و از روی هر خرک ۴ سیم می‌گذرد که همصدا با هم کوک می‌شوند. بد نیست بدانید که معمولا خرک‌های طرف راست به اندازه ۲ میلی متر کوتاه‌تر از خرک‌های سمت چپ هستند تا سیم‌های طرف چپ بر سیم‌های سمت راست سوار باشند.
• شیطانک شیطانک دو قطعه باریک و چوبی به اندازه طول قاعده ذوزنقه است که در طرفین راست و چپ صفحه‌ی رویی نصب می‌شوند. بر روی سطح رویی شیطانک شیار‌های افقی کم عمقی به فاصله‌ی یک میلی متر و به تعداد سیم‌های سنتور برای عبور هر سیم ایجاد شده‌اند. همچنین در طول شیطانک شیاری وجود دارد که یک مفتول فلزی با قطر یک تا یک و نیم میلی متر از روی آن عبور کرده است.
• سیم گیر به تعداد سیم‌های ساز، ۷۲ مفتول فلزی در ردیف‌های چهارتایی در بدنه کلاف سمت چپ سنتور نصب می‌شود که نیمی از مفتول به داخل کلاف فرو می‌رود و نیمی دیگر به سمت بیرون است و یک سر سیم به آن گره می‌خورد.
• گوشی‌های ساز سنتور، این ساز خوش صدای ایرانی دارای ۷۲ میله از جنس فولاد یا فلزات ضد زنگ است که در بدنه کلاف سمت راست در ردیف‌های چهارتایی نصب می‌شوند. قسمت بیرونی این گوشی‌ها دارای یک سوراخ است که یک سر سیم داخل آن فرو می‌رود و اضافه سیم دور گوشی پیچیده می‌شود.
• سیم‌های ساز این ساز دارای ۷۲ سیم به قطر حدود چهاردهم است که ۳۶ سیم به رنگ زرد و از جنس مس یا برنج هستند و در گروه‌های ۴ تایی روی ۹ خرک سمت راست قرار می‌گیرند. ۳۶ سیم دیگر به رنگ سفید و فلز فنری هستند که در گروه‌های ۴ تایی روی ۹ خرک سمت چپ قرار می‌گیرند.
• مضراب ساز سنتور همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد این ساز به کمک دو مضراب چوبی نواخته می‌شود. مضراب از سه قسمت زیر تشکیل شده است: سر مضراب: محل برخورد مضراب به سیم است که معمولا برای ایجاد یک صدای گرم و لطیف سر آن را با نمد می‌پوشانند. ساقه مضراب: ترکه‌ی باریکی بین حلقه و سر مضراب است. حلقه مضراب: حالت نیم دایره دارد و با انگشت‌های شست و سبابه و میانی دور حلقه را می‌گیرند.
• کلید کوک برای کوک کردن ساز از وسیله T شکل به نام آچار کوک یا کلید کوک استفاده می‌کنند. قسمتی از کلید که در دست قرار می‌گیرد ممکن است از جنس چوب یا پلاستیک باشد و در انتهای قسمت دیگر سوراخ کم عمقی به شکل تراش سر گوشی وجود دارد.
• کوک و وسعت صوتی سنتور سنتور این ساز زهی مضرابی دارای ۲۷ صدا در سه پوزیسیون است که در دستگاه‌های مختلف کوک مخصوص به خود را دارند. وسعت معمول صدای این ساز یک نت بیشتر از سه اکتاو است و اگر از پوزیسیون چهارم استفاده شود این وسعت بیشتر می‌شود.

صنعت و ساختمان ساز

اگر شما نیزا ز جمله علاقه مندان به تار و سه تار هستید و قصد خرید تار یا خرید سه تار را دارید، پیشنهاد می کنم حتما این مقاله را بخوانید تا با ساختمان این ساز ها آشنا شوید. انتخابی شفاف داشته باشید. تار و سه تار هر دو از دسته سازهای زهی زخمه ای (یا زهی مضرابی) به حساب می‌آیند، با این تفاوت که سه تار با ناخن (انگشت سبابه دست راست) نواخته می‌شود اما تار را بوسیله یک مضراب فلزی که بخش انتهایی آن از موم عسل طبیعی ساخته می‌شود (تا به تناسب راحتی دست نوازنده تغییر شکل دهد) می‌نوازند. هر دوی این سازها به نوعی ریشه در ساز ایرانی و باستانی بربت (که بعدها “عود” اعراب و “لوت” اروپایی‌ها از روی آن ساخته شد) دارند، به این معنا که از یک کاسه تشدید صوت (کاسه رزنانس)، یک دسته (شامل بخشی اصلی و سردسته) و سیم‌هایی که بر روی دسته و کاسه کشیده شده‌اند بعنوان اجزای اصلی تشکیل می‌شوند.

در تار امروزی شاهد شش سیم بصورت جفت هستیم که هر دو سیم مجاور اکثر اوقات مشابه هم کوک می‌شوند، سه تار امروزی نیز چهار سیم دارد. حالت امروزی سه تار را از لحاظ شیوه پرده‌بندی و کوک شبیه به تار می‌دانند، گرچه تعداد پرده‌ها در سه تار ۲۶ (یکی از پرده‌ها زیر شیطانک بسته می‌شود) و در تار ۲۸ تا است. محدوده صوتی ای که بر گستره سیم‌های هر دو ساز قابل اجرا است حدود دو و نیم اکتاو است. جالب است بدانید که در گذشته این باور وجود داشته که صداهای بیش از حد زیر یا بم، با طبع انسان در تضاد است و باعث ایجاد تشویش و اضطراب یا خستگی و افسردگی می‌شود، و محدوده صوتی سازهای تار و سه تار را بر همین اساس در یک رنج سه اکتاوی (حدوداً رنج صدای انسان‌ها) که مطبوع تلقی می‌شده تنظیم کرده‌اند. استاد محمدرضا لطفی ساز تار را از نظر وسعت و بیان شایسته برای اجرای موسیقی ایرانی از همه سازها کامل‌تر می‌داند و بدنبال آن به سه تار بعنوان کامل‌ترین ساز ایرانی بعد از تار اشاره می‌کند.

تفاوت‌های ساختاری تار و سه تار باعث اختلاف در شکل و ابعاد و به تبع آن، تفاوت در صدای این دو ساز می‌شود. نخستین تفاوتی که به چشم می‌آید، شکل و اندازه کاسه است. کاسه تار دو بخش شبیه به دو دل روبروی هم دارد که سطح رویی‌ آن باز است و بر رویش پوست کشیده می‌شود. بخش بزرگ‌تر را “کاسه” و بخش کوچک‌تر را “نقاره” می‌نامند. در مقابل، کاسه گلابی‌شکل سه تار فقط یک بخش دارد (تماماً از جنس چوب، پوستی بر روی آن کشیده نشده است) و کوچکی آن باعث ظرافت و سبک‌تر بودن سه تار نسبت به تار می‌شود. دسته تار نیز نسبت به دسته سه تار قدری پهن‌تر است. در بالای دسته تار جعبه گوشی وجود دارد که گوشی‌های نسبتاً بزرگ جهت کوک کردن سیم‌ها در آن قرار دارند، اما سه تار فاقد جعبه گوشی است و گوشی‌های چهارگانه آن، در انتهای دسته به خود آن متصل هستند. مجموعه این تفاوت‌ها باعث می‌شود تار نسبت به سه تار سنگین‌تر باشد و صدایی حجیم‌تر و طنینی بم‌تر داشته باشد.

تار بهتر است یا سه تار

بسیاری از علاقه مندان به موسیقی از تفاوت های جزیی تار و سه تار اطلاع ندارند و هنرآموز مبتدی در هنگام خرید تار یا خرید سه تار تردد دارد که کدام یک را انتخاب کند. تار و سه تار هر دو از دسته سازهای زهی زخمه ای (یا زهی مضرابی) به حساب می‌آیند، با این تفاوت که سه تار با ناخن (انگشت سبابه دست راست) نواخته می‌شود اما تار را بوسیله یک مضراب فلزی که بخش انتهایی آن از موم عسل طبیعی ساخته می‌شود (تا به تناسب راحتی دست نوازنده تغییر شکل دهد) می‌نوازند. هر دوی این سازها به نوعی ریشه در ساز ایرانی و باستانی بربت (که بعدها “عود” اعراب و “لوت” اروپایی‌ها از روی آن ساخته شد) دارند، به این معنا که از یک کاسه تشدید صوت (کاسه رزنانس)، یک دسته (شامل بخشی اصلی و سردسته) و سیم‌هایی که بر روی دسته و کاسه کشیده شده‌اند بعنوان اجزای اصلی تشکیل می‌شوند.

تاریخچه تار - تاریخچه سه تار

شوربختانه تاریخچه دقیقی درباره منشاء این دو ساز وجود ندارد، اما می‌توان به استناد یافته‌های تاریخی و روایات گفت که بدون شک تار و سه تار متعلق به ایران و در کل سرزمین‌های آریایی هستند و بر اساس آثاری که از آنها در اشعار و نگاره‌های قدیمی باقی مانده، برای نمونه‌های باستانی سه تار قدمتی چند هزار ساله و برای تار دست‌کم پانصد سال قدمت تخمین زده می‌شود. تار در دوره‌های پیشین، خصوصاً دوره قاجار، ساز غالب موسیقی ایرانی بوده است. البته سازهای تار و سه تار امروزی نسبت به آنچه در گذشته‌ها وجود داشته است دستخوش تغییرات متعددی در جهت بهبود ساختار و صوت شده‌اند. شاید برایتان این سوال پیش آمده باشد که چرا سه تار چهار سیم دارد؟ یکی از مهم‌ترین تغییرات بوجود آمده در ساختار سه‌تار، اضافه شدن سیم چهارم به این ساز است (از نظر تاریخی چهارم، و از نظر موقعیت سومین سیم با شمارش از پایین به بالا) که به روایت از استاد ابوالحسن صبا، درویشی به نام مشتاق علی شاه اقدام به این کار کرده است (به همین دلیل این سیم به “سیم مشتاق” معروف است). به دنبال آن در دهه‌های بعد، تار نیز توسط درویش خان، از پنج سیمه بودن به شش سیمه بودن درآمد (سیم پنجم به آن اضافه شد) تا تکمیل گردد و توقعات نوازندگان آن دوره را برآورده کند.

تکنیک نوازندگی تار و سه تار

همانگونه که گفته شد تار و سه تار در اجرا از نظر ابزار مضراب‌زنی متفاوت هستند. استفاده از ناخن در نوازندگی سه تار، صدایی لطیف‌تر نسبت به تار که آن را با مضراب فلزی می‌نوازند ایجاد می‌کند. در رابطه با تکنیک نوازندگی، تقریباً تمام تکنیک‌های نوازندگی تار و سه تار مشابه است. تنها تفاوتی که می‌توان به آن اشاره کرد، شیوه مضراب راست و چپ جابجا در این دو ساز است. در نوازندگی تار مضراب عادی یا راست، زخمه‌ای است که از بالا به پایین بر سیم وارد می‌شود و مضراب چپ مضرابی است که از پایین به بالا بر سیم فرود می‌آید. در نوازندگی سه تار، درست عکس آنچه بر روی تار اتفاق می‌افتد برقرار است، یعنی مضراب راست سه تار از پایین به بالا، و مضراب چپ از بالا به پایین اجرا می‌شود.

صدا و جنبه‌های روحی آن

همانگونه که انتظار می‌رود، ابعاد کوچک‌تر و ظریف‌تر سه تار نسبت به تار، موجب می‌شود صدای ملایم‌تری داشته باشد. صدای سه تار زنگدار اما لطیف و کم‌حجم است. حجم صدای سه تار برای اجراهای زنده و گروهی (لااقل بدون استفاده از تکنولوژی‌های امروزی) کافی نیست، از همین رو از گذشته تا به امروز، سه تار را سازی برای خلوت و تنهایی هنرمند می‌شناسند. شاید بهترین توصیف از سه تار، نظر استاد ابوالحسن صبا درباره این ساز باشد که گفته است: “سه تار سازی است که برای یک نفر کم و برای دو نفر زیاد است”. تار اما در مقابل، صدایی غنی و پخته و به مراتب بلندتر از سه تار دارد. صدای پرقدرت تار، استفاده از آن را در گروه‌نوازی‌ها عملی می‌کند.

تار بهتر است یا سه تار؟

برخی معتقدند که اگر نوازنده‌ای ابتدا تار را یاد بگیرد، بعدها سه‌تار را بهتر خواهد نواخت. برخی دیگر معتقدند که سه تار شروع آسان‌تری است. به نوآموزان موسیقی توصیه می‌شود که سلیقه خود را معیار اصلی انتخاب بین این دو ساز یا هر دو ساز دیگری قرار دهند. هیچ سازی نسبت به ساز دیگر برتری ندارد. اگر صدای سازی را دوست می‌دارید و مایل هستید خودتان را در مقام نوازنده آن ساز ببینید، آن ساز برای شما “بهتر” یا مناسب‌تر است. فراموش نکنید که تنها نوازنده‌ای موفق خواهد بود که با ساز خود ارتباط خوبی برقرار کند، و زمانی که این ارتباط بوجود بیاید، هم شخص نوازنده و هم مخاطبین وی از نوای دلنشین یک ساز لذت خواهند برد.